VIá»N TRƯá»NG VIá»N KIá»M SÃT NHÃN DÃN Tá»I CAO BAN HÃNH CHá» THá» Vá» TÄNG CƯá»NG CÃNG TÃC KHÃNG NGHá» PHÃC THẨM DÃN Sá»°, HÃNH CHÃNH
Ngà y 17/5/2012, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao Äã ký ban hà nh Chá» thá» sá» 04/CT-VKSTC-VPT1 vá» tÄng cưá»ng công tác kháng nghá» phúc thẩm dân sá»±, hà nh chÃnh. Trang tin Äiá»n tá» Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao trÃch ÄÄng toà n vÄn ná»i dung Chá» thá» Äá» bạn Äá»c tham khảo.
Trong những nÄm qua, công tác kháng nghá» phúc thẩm Äá»i vá»i bản án, quyết Äá»nh dân sá»±, hôn nhân gia Äình, kinh doanh thương mại, lao Äá»ng và bản án , quyết Äá»nh hà nh chÃnh sÆ¡ thẩm Äã có những cá» gắng nhất Äá»nh. Viá»n kiá»m sát các cấp Äã chú trá»ng nghiên cứu, kiá»m sát các bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm và Äã ká»p thá»i phát hiá»n vi phạm Äá» kháng nghá» phúc thẩm. Chất lượng kháng nghá» Äã từng bưá»c ÄÆ°á»£c nâng lên; sá» lượng kháng nghá» cÅ©ng tÄng Äáng ká»; nhiá»u kháng nghá» ÄÆ°á»£c cấp phúc thẩm bảo vá», tá»· lá» kháng nghá» ÄÆ°á»£c Tòa án chấp nháºn nâng lên rõ rá»t. Bên cạnh những kết quả Äạt ÄÆ°á»£c, công tác kháng nghá» phúc thẩm dân sá»±, hà nh chÃnh còn không Ãt những bất cáºp. Trong khi các tranh chấp vá» dân sá»±, khiếu kiá»n hà nh chÃnh không ngừng gia tÄng, ngà y cà ng Äa dạng, phức tạp; viá»c giải quyết cá»§a Tòa án còn nhiá»u thiếu sót, hạn chế là m ảnh hưá»ng không nhá» Äến lợi Ãch cá»§a Nhà nưá»c, táºp thá», quyá»n và lợi Ãch hợp pháp cá»§a công dân, là m phát sinh khiếu kiá»n á» nhiá»u cấp, nhiá»u nÆ¡i, nhưng Viá»n kiá»m sát chưa phát hiá»n ÄÆ°á»£c vi phạm Äá» kháng nghá» phúc thẩm. Sá» lượng kháng nghá» phúc thẩm còn Ãt trong khi sỠán sÆ¡ thẩm phải sá»a, há»§y án thông qua kháng cáo chiếm tá»· lá» còn cao (khoảng 40% sá» vụ án xét xá» phúc thẩm). Tá»· lá» kháng nghá» ÄÆ°á»£c Tòa án cấp phúc thẩm chấp nháºn thưá»ng chá» chiếm khoảng 70-75%.
Những tá»n tại, thiếu sót trên Äây có nhiá»u nguyên nhân, trong Äó nguyên nhân chá»§ yếu do nÄng lá»±c và trách nhiá»m cá»§a lãnh Äạo, kiá»m sát viên á» má»t sá» ÄÆ¡n vá» chưa cao; sá»± phá»i kết hợp giữa Viá»n kiá»m sát các cấp trong công tác kháng nghá» phúc thẩm chưa chặt chẽ; sá» bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm gá»i cho cấp phúc thẩm chưa Äầy Äá»§, ká»p thá»i; trang thiết bá» phương tiá»n há» trợ cho công tác kiá»m sát xét xá» chưa Äáp ứng yêu cầu.
Äá» khắc phục tình trạng trên và nâng cao vai trò, trách nhiá»m cá»§a Viá»n kiá»m sát trong viá»c giải quyết các vụ án dân sá»±, hà nh chÃnh theo tinh thần má»i cá»§a Bá» luáºt tá» tụng dân sá»± sá»a Äá»i (có hiá»u lá»±c từ ngà y 01/01/2012), Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (có hiá»u lá»±c từ ngà y 01/7/2011) Äáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao yêu cầu Thá»§ trưá»ng các ÄÆ¡n vá» trá»±c thuá»c Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát quân sá»± Trung ương, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát nhân dân các Äá»a phương cần thá»±c hiá»n tá»t những ná»i dung cụ thá» sau Äây:
1. Quán triá»t và thá»±c hiá»n nghiêm túc chức nÄng, nhiá»m vụ cá»§a Viá»n kiá»m sát trong Bá» luáºt Tá» tụng dân sá»±, Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh. Thưá»ng xuyên quan tâm chá» Äạo công tác kháng nghá» phúc thẩm dân sá»±, hà nh chÃnh, xác Äá»nh Äây là má»t trong những nhiá»m vụ trá»ng tâm cá»§a công tác kiá»m sát các hoạt Äá»ng tư pháp. Trong kế hoạch, chương trình công tác nÄm phải Äá» ra chá» tiêu phát hiá»n những bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm vá» pháp luáºt, vá» thá»§ tục tá» tụng Äá» kháng nghá» phúc thẩm; coi Äây là chá» tiêu thi Äua cá»§a ÄÆ¡n vá».
Viá»n trưá»ng các Viá»n thá»±c hà nh quyá»n công tá» và kiá»m sát xét xá» phúc thẩm tại Hà Ná»i, Äà Nẵng, thà nh phá» Há» Chà Minh, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát nhân dân cấp tá»nh, cấp huyá»n phải thá»±c hiá»n Äầy Äá»§ trách nhiá»m trong công tác kháng nghá» phúc thẩm. Viá»n trưá»ng phải nghe báo cáo và duyá»t ná»i dung kháng nghá». Viá»c bá» sung, thay Äá»i, rút kháng nghá» trưá»c khi má» phiên tòa phải ÄÆ°á»£c xem xét tháºn trá»ng và do Viá»n trưá»ng quyết Äá»nh.
2. Khi ban hà nh kháng nghá» phải Äảm bảo có cÄn cứ, chặt chẽ từ hình thức Äến ná»i dung và Äúng thá»§ tục, thá»i hạn pháp luáºt quy Äá»nh. Kháng nghá» phải thá»±c hiá»n Äúng mẫu quy Äá»nh. Trưá»c khi ban hà nh kháng nghá» phải tháºn trá»ng rà soát kỹ vÄn bản, không Äá» xảy ra sai sót.
Ná»i dung kháng nghá» phải phân tÃch, là m rõ cÄn cứ kháng nghá» như bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm nghiêm trá»ng thá»§ tục tá» tụng; quyết Äá»nh cá»§a bản án hoặc quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm không phù hợp vá»i tình tiết khách quan cá»§a vụ án; có sai lầm trong viá»c áp dụng pháp luáºt. Kháng nghá» phải phân tÃch rõ vi phạm cá»§a bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm, Äá»i chiếu vá»i các quy Äá»nh cụ thá» cá»§a Äiá»u luáºt có liên quan và các vÄn bản hưá»ng dẫn thá»±c hiá»n. Quyết Äá»nh kháng nghá» phải nêu rõ phạm vi và ná»i dung kháng nghá».
3. Viá»n kiá»m sát cấp sÆ¡ thẩm phải má» sá» theo dõi và láºp Phiếu kiá»m sát bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm theo mẫu ban hà nh. Phiếu kiá»m sát do Kiá»m sát viên tham gia xét xá» sÆ¡ thẩm hoặc do Lãnh Äạo phân công láºp, trong Äó, nêu rõ ý kiến Äá» xuất cá»§a Kiá»m sát viên; ý kiến cá»§a Lãnh Äạo ÄÆ¡n vá» (Viá»n trưá»ng Äá»i vá»i Viá»n kiá»m sát cấp huyá»n; Trưá»ng phòng Äá»i vá»i Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh). Trong thá»i hạn 15 ngà y, ká» từ ngà y tuyên án (hoặc ká» từ ngà y nháºn ÄÆ°á»£c bản án trong trưá»ng hợp Kiá»m sát viên không tham gia phiên tòa); 10 ngà y, ká» từ ngà y Tòa án quyết Äá»nh, Viá»n kiá»m sát cấp sÆ¡ thẩm phải gá»i bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm kèm theo Phiếu kiá»m sát cho Viá»n kiá»m sát cấp phúc thẩm.
Viá»n kiá»m sát cấp phúc thẩm phải cá» Kiá»m sát viên ÄÆ°á»£c phân công theo dõi Äá»a bà n kiá»m tra Phiếu kiá»m sát; nghiên cứu bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm; có quan Äiá»m vá» kết quả kiá»m tra và nghiên cứu cá»§a mình. Lãnh Äạo ÄÆ¡n vá» phải có ý kiến vá» Äá» xuất cá»§a Kiá»m sát viên.
Viá»n kiá»m sát cấp huyá»n và Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh cần khắc phục ngay viá»c gá»i bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm quá cháºm lên Viá»n kiá»m sát cấp trên dẫn Äến tình trạng khi phát hiá»n bản án, quyết Äá»nh có vi phạm thì không còn thá»i hạn kháng nghá» phúc thẩm.
Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh phải táºp hợp tình hình thá»±c hiá»n Äiá»u 194, 241, 315, 357, 371 cá»§a Bá» luáºt Tá» tụng dân sá»±; Äiá»u 122, 166 cá»§a Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh vá» viá»c gá»i bản án, quyết Äá»nh cá»§a Tòa án cấp sÆ¡ thẩm á» cả hai cấp (tá»nh và huyá»n), có kiến nghá» ká»p thá»i những trưá»ng hợp vi phạm vá» thá»i hạn gá»i bản án, quyết Äá»nh theo luáºt Äá»nh và báo cáo vá» Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao (Vụ 5, Vụ 12) Äá» táºp hợp có kiến nghá» chung vá»i ngà nh Tòa án.
4. Các Viá»n thá»±c hà nh quyá»n công tá» và kiá»m sát xét xá» phúc thẩm phải có bá» pháºn chuyên trách quản lý, theo dõi, kiá»m tra bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm, thu tháºp thông tin vá» viá»c xét xá» cá»§a Tòa án cấp sÆ¡ thẩm trên các phương tiá»n thông tin Äại chúng Äá» phát hiá»n bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm; phá»i kết hợp chặt chẽ vá»i các Viá»n kiá»m sát Äá»a phương phát hiá»n bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm Äá» kháng nghá» theo thẩm quyá»n; Äá»nh kỳ có kế hoạch kiá»m tra công tác kháng nghá» phúc thẩm và viá»c thá»±c hiá»n gá»i bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm và Phiếu kiá»m sát cá»§a các Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh trong khu vá»±c.
Các Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh giao cho Phòng 5, Phòng 12 thá»±c hiá»n viá»c theo dõi, kiá»m tra các bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm cá»§a Tòa án cấp huyá»n Äá» phát hiá»n vi phạm và quyết Äá»nh viá»c kháng nghá».
Viá»n kiá»m sát cấp tá»nh, cấp huyá»n khi phát hiá»n bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm pháp luáºt, nếu không còn Äá»§ thá»i gian Äá» kháng nghá» thì báo cáo ngay Viá»n kiá»m sát cấp trên trá»±c tiếp Äá» xem xét kháng nghá» theo thẩm quyá»n. Nếu không còn thá»i hạn kháng nghá» phúc thẩm, nhưng bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm có vi phạm nghiêm trá»ng thì báo cáo Viá»n kiá»m sát cấp có thẩm quyá»n xem xét kháng nghá» giám Äá»c thẩm. Trong báo cáo phải nêu Äầy Äá»§ lý do, cÆ¡ sá» cá»§a Äá» xuất kháng nghá».
5. TÄng cưá»ng rút kinh nghiá»m vá» những thiếu sót, hạn chế cá»§a từng kháng nghá» phúc thẩm mà Viá»n kiá»m sát cấp phúc thẩm rút kháng nghá» hoặc kháng nghá» không ÄÆ°á»£c Tòa án cấp phúc thẩm chấp nháºn. Äá»i vá»i trưá»ng hợp Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nháºn kháng nghá» mà không có cÄn cứ thì phải báo cáo Äá» nghá» cấp giám Äá»c thẩm nghiên cứu, xem xét theo thẩm quyá»n. Äá»i vá»i các kháng nghá» có ná»i dung tá»t, Viá»n kiá»m sát cấp phúc thẩm thông báo cho Viá»n kiá»m sát cấp sÆ¡ thẩm Äá» cùng tham khảo.
Hà ng nÄm, các Viá»n kiá»m sát cấp phúc thẩm cần tá»ng hợp Äá» rút kinh nghiá»m chung theo Äá»a bà n vá» công tác kháng nghá» phúc thẩm. Các Viá»n phúc thẩm có trách nhiá»m Äôn Äá»c, kiá»m tra viá»c thá»±c hiá»n công tác kháng nghá» phúc thẩm theo khu vá»±c ÄÆ°á»£c phân công.
Vụ 5, Vụ 12 chá»u trách nhiá»m chÃnh trong viá»c tá»ng hợp rút kinh nghiá»m chung toà n Ngà nh vá» công tác kháng nghá» phúc thẩm dân sá»±, hà nh chÃnh theo lÄ©nh vá»±c ÄÆ°á»£c phân công; báo cáo Lãnh Äạo Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao kết quả công tác kháng nghá» phúc thẩm; táºp hợp những vi phạm cá»§a Tòa án trong viá»c chấp hà nh các quy Äá»nh cá»§a pháp luáºt vá» thá»i hạn gá»i bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm Äá» tá» chức há»i nghá» rút kinh nghiá»m hoặc ban hà nh kiến nghá» vá»i ngà nh Tòa án.
6. VÄn phòng phá»i hợp vá»i Viá»n phúc thẩm 1, Cục thá»ng kê tá»i phạm ban hà nh mẫu Sá» thụ lý bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm dân sá»±, hà nh chÃnh ÄỠáp dụng trong toà n Ngà nh.
Vụ 11 chá»§ trì, phá»i hợp vá»i Cục thá»ng kê tá»i phạm nghiên cứu trang bá» các phương tiá»n há» trá» Äá» các ÄÆ¡n vá» trong toà n ngà nh áp dụng công nghá» thông tin trong viá»c sao gá»i bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm, phiếu kiá»m sát, kháng nghá» phúc thẩm.
7. Các ÄÆ¡n vá» nghiá»p vụ phá»i hợp, cung cấp thông tin cho các cÆ¡ quan báo chà cá»§a Ngà nh Äá» tuyên truyá»n vá» kết quả thá»±c hiá»n công tác kháng nghá» phúc thẩm Äá»i vá»i bản án, quyết Äá»nh dân sá»±, hà nh chÃnh.
Thá»§ trưá»ng các ÄÆ¡n vá» thuá»c Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát quân sá»± Trung ương, Viá»n trưá»ng Viá»n kiá»m sát nhân dân các tá»nh, thà nh phá» trá»±c thuá»c Trung ương có trách nhiá»m tá» chức chá» Äạo thá»±c hiá»n nghiêm túc, có hiá»u quả Chá» thá» nà y. Trong báo cáo tá»ng kết công tác nÄm phải nêu ÄÆ°á»£c kết quả thá»±c hiá»n Chá» thá» và phương hưá»ng thá»±c hiá»n cá»§a nÄm tiếp theo.Quá trình thá»±c hiá»n có khó khÄn, vưá»ng mắc, các ÄÆ¡n vá» cần tá»ng hợp, phản ánh vá» Viá»n thá»±c hà nh quyá»n công tá» và kiá»m sát xét xá» phúc thẩm tại Hà Ná»i Äá» tá»ng hợp, báo cáo Lãnh Äạo Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»i cao./.