Quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ án hình sự Vàng Thị N phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, Kiểm sát viên VKSND khu vực 1, tỉnh Sơn La đã phát hiện hai cháu là Giàng A X, sinh ngày 27/01/2018 và cháu Giàng Thị Thu H, sinh ngày 21/8/2022 là con của bị can, người dân tộc Mông chưa được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật. Việc các cháu chưa được đăng ký khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền nhân thân, quyền công dân và việc tiếp cận các chính sách an sinh xã hội của trẻ em.
Sau khi nghe Kiểm sát viên thụ lý giải quyết vụ án báo cáo, Lãnh đạo VKSND khu vực 1 đã chỉ đạo kiểm tra, xác minh, làm rõ thông tin về nhân thân, hoàn cảnh gia đình của các cháu. Qua xác minh và đối chiếu các quy định của pháp luật về hộ tịch, quyền trẻ em và sổ hộ tịch, tài liệu lưu tại UBND xã Ngọc Chiến xác định: Cháu Giàng A X (7 tuổi) và cháu Giàng Thị Thu H (4 tuổi) - dân tộc Mông, là con của bị can bị Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Sơn La khởi tố về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Bố mẹ X và H chung sống như vợ chồng, nhưng không đăng ký kết hôn và không thực hiện đăng ký khai sinh cho con. Việc các cháu chưa được đăng ký khai sinh dẫn đến các cháu không được hưởng các chính sách xã hội và quyền trẻ em được đến trường.
Đồng chí Nguyễn Thị Lan Hương, Phó Viện trưởng, VKSND khu vực 1, tỉnh Sơn La
và đồng chí Lò Văn Thoa, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Chiến trao giấy khai sinh
cho cháu Giàng A X và cháu Giàng Thị Thu H
VKSND khu vực 1 đã phối hợp chặt chẽ với UBND xã Ngọc Chiến và các cơ quan chức năng có liên quan hướng dẫn, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đăng ký khai sinh theo quy định. Trên cơ sở đó, UBND xã Ngọc Chiến đã thực hiện đăng ký khai sinh, cấp giấy khai sinh cho cháu Giàng A X và cháu Giàng Thị Thu H, bảo đảm kịp thời quyền được khai sinh và có quốc tịch của trẻ em theo Hiến pháp, Luật Trẻ em và Luật Hộ tịch.
Hoạt động trên thể hiện rõ trách nhiệm, vai trò của ngành Kiểm sát trong việc không chỉ thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, mà còn quan tâm bảo vệ quyền con người, quyền công dân, nhất là đối với nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội.
Nhân dịp này, VKSND khu vực 1 đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết số 205/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công; tiến hành niêm yết bản thông tin tuyên truyền về Nghị quyết số 205/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội tại Trung tâm hành chính công UBND xã Ngọc Chiến và tại Công an xã Ngọc Chiến; hướng dẫn người dân quét mã QR để tiếp cận nội dung Nghị quyết và cung cấp thông tin cho Viện kiểm sát các vụ việc liên quan thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công bị xâm phạm. Đồng thời phối hợp với UBND xã Ngọc Chiến tuyên truyền bằng hình thức phát tờ rơi, tuyên truyền trên loa phát thanh của xã và các bản trên địa bàn góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng, cũng như tăng cường sự giám sát của xã hội đối với hoạt động tư pháp.