(BNCTW) - Ngà y 06-3, tại Hà Ná»i, Ủy ban Tư pháp cá»§a Quá»c há»i tá» chức Phiên há»p toà n thá» lần thứ 15, thẩm tra dá»± án Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (sá»a Äá»i), chuẩn bá» trình Ủy ban Thưá»ng vụ Quá»c há»i xem xét, cho ý kiến tại Phiên há»p 36 trưá»c khi trình Quá»c há»i cho ý kiến tại Kỳ há»p thứ 9 (tháng 5-2015)...
Ủy ban Tư pháp thẩm tra dá»± án Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (sá»a Äá»i)
(BNCTW) - Ngà y 06-3, tại Hà Ná»i, Ủy ban Tư pháp cá»§a Quá»c há»i tá» chức Phiên há»p toà n thá» lần thứ 15, thẩm tra dá»± án Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (sá»a Äá»i), chuẩn bá» trình Ủy ban Thưá»ng vụ Quá»c há»i xem xét, cho ý kiến tại Phiên há»p 36 trưá»c khi trình Quá»c há»i cho ý kiến tại Kỳ há»p thứ 9 (tháng 5-2015).
Tại Phiên há»p, Äại diá»n Tòa án nhân dân (TAND) tá»i cao trình bà y Tá» trình vá» dá»± án Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (sá»a Äá»i), nêu sá»± cần thiết cá»§a viá»c ban hà nh Luáºt; quan Äiá»m chá» Äạo và yêu cầu cá»§a viá»c soạn thảo dá»± án Luáºt; những ná»i dung cÆ¡ bản và má»t sá» vấn Äá» xin ý kiến Quá»c há»i. Theo Äó, má»t trong những mục tiêu quan trá»ng cá»§a viá»c xây dá»±ng dá»± thảo Luáºt là bảo Äảm trình tá»± và thá»§ tục tá» tụng hà nh chÃnh có tÃnh khả thi, dân chá»§, công khai, công bằng, thuáºn lợi cho ngưá»i tham gia tá» tụng thá»±c hiá»n các quyá»n và nghÄ©a vụ cá»§a mình; Äá» cao trách nhiá»m cá»§a cá nhân, cÆ¡ quan, tá» chức trong hoạt Äá»ng tá» tụng hà nh chÃnh.
Toà n cảnh Phiên há»p
Vá» những khiếu kiá»n thuá»c thẩm quyá»n giải quyết cá»§a TAND, Äa sỠý kiến Äá» nghá» má» rá»ng hÆ¡n nữa thẩm quyá»n cá»§a Tòa án Äá»i vá»i các khiếu kiá»n hà nh chÃnh, cụ thá» là Äá»i vá»i các quyết Äá»nh hà nh chÃnh, hà nh vi hà nh chÃnh mang tÃnh ná»i bá» cá»§a cÆ¡ quan, tá» chức Äá» tránh viá»c xem xét các quyết Äá»nh hà nh chÃnh, hà nh vi hà nh chÃnh mang tÃnh chất ná»i bá» là Äá»i tượng khá»i kiá»n còn tùy tiá»n, không thá»ng nhất, từ Äó hạn chế quyá»n khá»i kiá»n cá»§a công dân. à kiến khác Äá» nghá» loại trừ quyết Äá»nh xá» lý hà nh chÃnh cá»§a TAND ra ngoà i phạm vi thuá»c thẩm quyá»n giải quyết cá»§a Tòa án Äá» bảo Äảm khách quan trong quá trình giải quyết.
Vá» phân Äá»nh thẩm quyá»n cá»§a TAND cấp huyá»n, TAND cấp tá»nh, má»t sỠý kiến Äá» nghá» quy Äá»nh TAND cấp tá»nh có thẩm quyá»n giải quyết sÆ¡ thẩm các khiếu kiá»n quyết Äá»nh hà nh chÃnh, hà nh vi hà nh chÃnh cá»§a UBND cấp huyá»n, Chá»§ tá»ch UBND cấp huyá»n Äá» bảo Äảm tÃnh khả thi và hiá»u quả trong giải quyết vụ án vì thá»±c tiá»
n cho thấy, tá»· lá» các bản án, quyết Äá»nh cá»§a TAND cấp huyá»n khi giải quyết Äá»i vá»i các khiếu kiá»n nà y bá» há»§y, sá»a rất cao. Tuy nhiên, Äa sỠý kiến Äá» nghá» giữ như quy Äá»nh hiá»n hà nh vá» thẩm quyá»n cá»§a Tòa án nhân dân cấp huyá»n Äá» tránh là m TAND cấp tá»nh quá tải trong giải quyết các vụ án hà nh chÃnh; tÄng cưá»ng bản lÄ©nh và trách nhiá»m cá»§a thẩm phán; bảo Äảm phù hợp vá»i Äá»nh hưá»ng cải cách tư pháp theo hưá»ng tÄng thẩm quyá»n cá»§a TAND cấp huyá»n Äá» tòa án gần dân, sát dân hÆ¡n.
Vá» Äá»a vá» pháp lý cá»§a Viá»n kiá»m sát trong tá» tụng hà nh chÃnh, Äa sỠý kiến Äá» nghá» giữ như quy Äá»nh hiá»n hà nh vá» Äá»a vá» pháp lý cá»§a Viá»n kiá»m sát trong tá» tụng hà nh chÃnh. Riêng trong quá trình giải quyết vụ án theo thá»§ tục sÆ¡ thẩm, Viá»n kiá»m sát chá» có vai trò là cÆ¡ quan kiá»m sát viá»c tuân theo pháp luáºt nên không phát biá»u quan Äiá»m vá» viá»c giải quyết vụ án hà nh chÃnh. Quy Äá»nh như váºy cÅ©ng Äá» Äảm bảo phù hợp, Äá»ng bá» vá»i dá»± thảo Bá» luáºt Tá» tụng dân sá»± Äang ÄÆ°á»£c trình xin ý kiến.
Vá» thà nh phần Há»i Äá»ng xét xá» sÆ¡ thẩm, Äa sỠý kiến tán thà nh vá»i viá»c giữ quy Äá»nh hiá»n hà nh vá» thà nh phần Há»i Äá»ng xét xá» sÆ¡ thẩm vụ án hà nh chÃnh gá»m 02 Há»i thẩm nhân dân và 01 Thẩm phán Äá» phù hợp vá»i Äặc thù tá» tụng cá»§a nưá»c ta, bảo Äảm thá»±c hiá»n quyá»n lá»±c nhân dân.
Vá» thẩm quyá»n cá»§a Há»i Äá»ng xét xá», Äa sỠý kiến Äá» nghá» giữ nguyên thẩm quyá»n cá»§a Há»i Äá»ng xét xá» theo quy Äá»nh hiá»n hà nh, theo Äó Há»i Äá»ng xét xá» có quyá»n tuyên há»§y má»t phần hoặc toà n bá» quyết Äá»nh hà nh chÃnh trái pháp luáºt mà không có thẩm quyá»n sá»a má»t phần hoặc toà n bá» quyết Äá»nh hà nh chÃnh Äó, do chức nÄng, nhiá»m vụ cá»§a Tòa án là cÆ¡ quan xét xá» (cÆ¡ quan thá»±c hiá»n quyá»n tư pháp), Tòa án không can thiá»p trá»±c tiếp và o các hoạt Äá»ng cá»§a cÆ¡ quan hà nh chÃnh nhà nưá»c. à kiến khác Äá» nghá» quy Äá»nh Há»i Äá»ng xét xá» có thẩm quyá»n sá»a má»t phần hoặc toà n bá» quyết Äá»nh hà nh chÃnh trái pháp luáºt Äá» tránh tình trạng vô hiá»u hóa các quyết Äá»nh cá»§a tòa án
Vá» thá»§ tục rút gá»n, Äa sỠý kiến tán thà nh vá»i viá»c quy Äá»nh thá»§ tục rút gá»n trong dá»± thảo Luáºt. Äá»ng thá»i, quy Äá»nh bản án, quyết Äá»nh sÆ¡ thẩm trong trưá»ng hợp ÄÆ°á»£c giải quyết theo thá»§ tục rút gá»n vẫn có thá» bá» kháng cáo, kháng nghá» theo thá»§ tục phúc thẩm. Viá»c xét xá» theo thá»§ tục phúc thẩm cÅ©ng có thá» ÄÆ°á»£c áp dụng theo thá»§ tục rút gá»n (vá» há» sÆ¡, thà nh phần tham gia hoặc có thỠáp dụng xét xá» bút lục).
Vá» cÄn cứ kháng nghá» giám Äá»c thẩm, Äa sỠý kiến Äá» nghá» giữ như quy Äá»nh hiá»n hà nh vá» cÄn cứ kháng nghá» giám Äá»c thẩm. Theo Äó, tất cả các bản án, quyết Äá»nh cá»§a Tòa án Äã có hiá»u lá»±c pháp luáºt mà phát hiá»n có sai lầm nghiêm trá»ng không chá» vá» viá»c áp dụng pháp luáºt mà cả vi phạm nghiêm trá»ng thá»§ tục tá» tụng⦠Äá»u phải ÄÆ°á»£c xem xét theo thá»§ tục giám Äá»c thẩm. Vì trong nhiá»u trưá»ng hợp, viá»c vi phạm nghiêm trá»ng thá»§ tục tá» tụng ảnh hưá»ng rất lá»n Äến chất lượng các bản án, quyết Äá»nh cá»§a Tòa án.
Vá» thẩm quyá»n cá»§a Há»i Äá»ng giám Äá»c thẩm, má»t sỠý kiến Äá»ng tình vá»i viá»c cho phép Há»i Äá»ng giám Äá»c thẩm có quyá»n sá»a má»t phần hoặc toà n bá» bản án, quyết Äá»nh cá»§a Tòa án Äã có hiá»u lá»±c pháp luáºt vì cho rằng, quy Äá»nh nà y sẽ khắc phục thá»±c tế giải quyết vụ án quay vòng nhiá»u lần, gây tá»n kém vá» chi phÃ, thá»i gian cá»§a ÄÆ°Æ¡ng sá»± và Nhà nưá»c. à kiến khác cho rằng, quy Äá»nh nà y có thá» phá vỡ nguyên tắc 2 cấp xét xá», khiến cho giám Äá»c thẩm trá» thà nh cấp xét xá» thứ 3. Mặt khác, có thỠảnh hưá»ng Äến quyá»n và lợi Ãch hợp pháp cá»§a các ÄÆ°Æ¡ng sá»± trong vụ án, vì há» sẽ mất quyá»n tranh tụng tại phiên tòa, mất quyá»n kháng cáo.
Vá» thá»§ tục Äặc biá»t xem xét lại quyết Äá»nh cá»§a Há»i Äá»ng thẩm phán Tòa án nhân dân tá»i cao, Äa sỠý kiến tán thà nh vá»i viá»c quy Äá»nh thá»§ tục Äặc biá»t xem xét lại quyết Äá»nh cá»§a Há»i Äá»ng thẩm phán Tòa án nhân dân tá»i cao trong Luáºt Tá» tụng hà nh chÃnh (sá»a Äá»i). Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, Äá» bảo vá» sá»± tôn nghiêm cá»§a pháp luáºt, biá»u tượng công lý cá»§a quá»c gia và viá»c xét xá» phải có Äiá»m dừng, Äá» nghá» không quy Äá»nh thá»§ tục Äặc biá»t nà y trong dá»± thảo Luáºt.
Vá» ngưá»i Äại diá»n trong tá» tụng hà nh chÃnh, có ý kiến Äá» nghá» quy Äá»nh ngưá»i bá» khá»i kiá»n không ÄÆ°á»£c á»§y quyá»n cho ngưá»i khác tham gia tá» tụng hà nh chÃnh vì cho rằng ngưá»i ra quyết Äá»nh hà nh chÃnh, hà nh vi hà nh chÃnh bá» khá»i kiá»n phải tham gia tá» tụng Äá» bảo Äảm thá»±c hiá»n viá»c tranh tụng tại phiên tòa. à kiến khác cho rằng, nếu quy Äá»nh ngưá»i bá» khá»i kiá»n phải ra hầu tòa thì rất cứng nhắc, khó khả thi, do váºy, Äá» nghá» cần sá»a Äá»i, bá» sung quy Äá»nh vá» viá»c ngưá»i Äại diá»n á»§y quyá»n cho tháºt chặt chẽ, khắc phục những bất cáºp trong viá»c á»§y quyá»n cho những ngưá»i không có Äá»§ thẩm quyá»n trong viá»c xá» lý các quyết Äá»nh hà nh chÃnh, hà nh vi hà nh chÃnh có liên quan khi tham gia tá» tụng.
Phương Thảo