Ngày 21/7/2011, Tòa hình sự - Tòa án nhân dân tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm vụ án Nguyễn Xuân Chiến bị Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm kết án về tội “Trộm cắp tài sản”. Qua vụ án này, cần rút ra một số kinh nghiệm cho các Kiểm sát viên nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa. Trang tin điện tử Viện kiểm sát nhân dân tối cao trích đăng để bạn đọc tham khảo...
Rút kinh nghiệm vụ án Nguyễn Xuân Chiến
bị kết án về tội “Trộm cắp tài sản”
Ngày 21/7/2011, Tòa hình sự - Tòa án nhân dân tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm vụ án Nguyễn Xuân Chiến bị Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm kết án về tội “Trộm cắp tài sản”. Qua vụ án này, cần rút ra một số kinh nghiệm cho các Kiểm sát viên nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa. Trang tin điện tử Viện kiểm sát nhân dân tối cao trích đăng để bạn đọc tham khảo.
Từ tháng 10 đến tháng 11 năm 2008 Nguyễn Xuân Chiến và đồng phạm đã thực hiện 05 vụ trộm cắp trên địa bàn tỉnh TN, cụ thể:
Vụ án thứ nhất: khoảng 15g 30 phút ngày 20/10/2008, Chiến đi xe máy của bố Chiến, chở Phạm Văn Quế đến trường Đại học T. Quan sát thấy trước bồn hoa giảng đường A dựng nhiều xe máy, Chiến dừng và dựng xe cạnh xe YAMAHA Sirius BKS 20M1-3258 của chị Lý Hồng Hạnh. Chiến đi vào giảng đường. Quế ở lại dùng vam phá khóa mang theo phá khóa điện, lấy trộm xe. Quế bán xe cho người không quen, chia cho Chiến 500.000 đồng. Ngày 14/6/2009 gia đình Chiến và Quế đã bồi thường cho bị hại giá trị xe là 14.400.000đ.
Vụ án thứ hai: khoảng 14g ngày 17 tháng 11/2008, Chiến cùng Quế đi trộm cắp. Chiến lấy xe máy của gia đình chở Quế đến UBND phường L, thành phố TN. Chiến dựng xe máy ở cửa rồi đi vào UBND phường. Quế dùng vam phá khóa lấy trộm xe YAMAHA nhãn hiệu Jupiter BKS:20 L4- 0739, của anh Trương Xuân Thịnh. Chiến, Quế bán xe được 5.000.000đ, chia nhau mỗi người 2.500.000đ.
Gia đình Chiến và Quế đã bồi thường cho người bị hại giá trị chiếc xe là 14.000.000đ.
Vụ án thứ ba: khoảng 18h ngày 18/11/2008 Chiến, Quế và Dương Đình Cường phát hiện nhà chị Trần Thị Hoa ở Thành phố TN dựng nhiều xe máy trước cửa; lợi dụng sở hở của chủ tài sản đã trộm cắp 02 xe máy của anh Đàm Quang Xuân và anh Lâm Văn Minh, bán được 9.000.000 đ. Quế và Cường chia cho Chiến 3000.000 đồng.
Vụ án thứ tư: khoảng18 h ngày 25/11/2008 Chiến rủ Nguyễn Kiều Hưng dùng tuốc nơ vít và chòong phá khóa, đến khu vực Chua Hàng, huyện ĐH, trộm cắp 01 xe máy của anh Lã Anh Dũng, tháo gương, thay biển số, rồi đem gửi Triệu Đình Tứ nhà trọ ở gần trường Đại Học T. Tứ không biết xe do Bọn Chiến trộm cắp ở đâu, đã báo và đem nộp cho công an phường. Xe trên trị giá 19.000.000đ, đã được trả lại cho anh Dũng.
Vụ án thứ năm: buổi tối ngày 25/1/2008, Chiến lại rủ Hưng vào trường Trung cấp nghề - Bộ Quốc phòng, nơi Chiến học, trộm cắp xe máy Jupiter của chị Nguyễn Thị Phương Thảo, bán cho người không quen lấy 5.500.000đ. Hưng cầm tiền ăn tiêu, còn lại 4.900.000đ đã nộp cho cơ quan điều tra. Xe máy trên đã thu hồi trả lại người bị hại.
Bản án hình sự số 221/2009/HSST ngày 25/6/2009, Toà án nhân dân thành phố TN: Áp dụng các điểm b, c khoản 2 Điều 138; các điểm b, p khoản 1 và khoản 2 Điều 46 BLHS, xử phạt Nguyễn Xuân Chiến 24 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản”.
Sau khi nhận được bản án, Nguyễn Xuân Chiến kháng cáo kêu oan.
Bản án hình sự phúc thẩm số 217/HSPT/2009 ngày 21/8/2009 Tòa án nhân dân tỉnh TN sửa bản án sơ thẩm:
Áp dụng điểm e Điều 138, các điiểm b, p và 0 khoản 1, khoản 2 Điều 46; Điều 60 Bộ luật hình sự, phạt Nguyễn Xuân Chiến 24 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản” nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 38 tháng 10 ngày, tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.
Qua nghiên cứu bản án phúc thẩm và hồ sơ vụ án, Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhận thấy:
Trong một khoảng thời gian ngắn (từ tháng 10 đến tháng 11/2008) Nguyễn Xuân Chiến và đồng bọn đã liên tiếp thực hiện 5 vụ trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh TN, với tổng giá trị tài sản chiếm đoạt là 102.400.000đ. Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm kết án Nguyễn Xuân Chiến về tội “Trộm cắp tài sản “theo điểm e khoản 2 Điều 138 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.
Tuy nhiên, Toà án cấp phúc thẩm cho bị cáo Nguyễn Xuân Chiến được hưởng án treo là không đánh giá đúng vai trò, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội do bị cáo thực hiện; chưa đề cao tác dụng đấu tranh chống và phòng ngừa tội phạm; chưa thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật; áp dụng không đúng quy định của Bộ luật hình sự về chế định án treo, và trái với hướng dẫn tại tiểu mục 6.1 Nghị quyết 01/2007/NQ-HĐTP ngày 2/10/2007 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về điều kiện cho hưởng án treo, vì:
Trong các lần phạm tội, Nguyễn Xuân Chiến đều dùng xe máy của gia đình chở đồng bọn đi trộm cắp, và tham gia phạm tội rất tích cực, trong đó hai lần bị cáo trực tiếp mua công cụ, phương tiện phạm tội (tuốc nơ vít, cờ lê chòong) và rủ rê, chỉ đạo Nguyễn Kiều Hưng thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi phạm tội của Nguyễn Xuân Chiến tập trung nhiều tình tiết định khung tăng nặng quy định tại các điểm b và c Điều 138 Bộ luật hình sự (có tính chất chuyên nghiệp), trị giá tài sản chiếm đoạt từ 50.000đ đến dưới hai trăm triệu đồng.
Ngoài các vụ trộm cắp này, trong cùng thời điểm, Chiến cùng đồng bọn còn gây ra hai vụ trộm cắp tài sản khác trên địa bàn tỉnh BK (tài sản bị chiếm đoạt là 03 chiếc xe máy, trị giá 42.000.000đ và đã bị Viện kiểm sát nhân dân huyện CM truy tố, nhưng tòa án sơ thẩm và phúc thẩm đều không xem xét đến tình tiết này là thiếu sót.
Từ những vi phạm của hai bản án sơ thẩm, phúc thẩm trên đây, ngày 19/8/2010, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã kháng nghị giám đốc thẩm số 23/QĐ-VKSTC-V3, đề nghị Tòa Hình sự - Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm hủy bản án hình sự phúc thẩm nêu trên về phần trách nhiệm hình sự đối với Nguyễn Xuân Chiến để xét xử phúc thẩm lại, không cho Nguyễn Xuân Chiến được hưởng án treo. Tòa Hình sự - Tòa án nhân dân tối cao, đã chấp nhận quan điểm của của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, thể hiện tại quyết định giám đốc thẩm số 12/2011/HS-GĐT ngày 21/7/2011, quyết định: Hủy bản án hình sự phúc thẩm số 217/2009/HSPT ngày 21/8/2009 của Tòa ánh nhân dân tỉnh TN, giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh TN để xét xử phúc thẩm lại, theo đúng quy định của pháp luật.
Thái Hưng