Năm 2012, các loại tranh chấp dân sự trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có giảm so với cùng kỳ năm 2011, nhưng tính chất các vụ, việc lại rất phức tạp. Các loại tranh chấp chủ yếu là hợp đồng mua bán, vay, mượn, gửi giữ tài sản; tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất; đáo hạn Ngân hàng, dẫn đến vỡ nợ, mất khả năng thanh toán; ký gửi hoặc mua bán cà phê dưới hình thức ứng tiền trước, giao hàng sau; tranh chấp tài sản sau ly hôn v.v...
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk
tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm các loại án dân sự
Năm 2012, các loại tranh chấp dân sự trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có giảm so với cùng kỳ năm 2011, nhưng tính chất các vụ, việc lại rất phức tạp. Các loại tranh chấp chủ yếu là hợp đồng mua bán, vay, mượn, gửi giữ tài sản; tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất; đáo hạn Ngân hàng, dẫn đến vỡ nợ, mất khả năng thanh toán; ký gửi hoặc mua bán cà phê dưới hình thức ứng tiền trước, giao hàng sau; tranh chấp tài sản sau ly hôn v.v... Nguyên nhân của việc phát sinh tranh chấp là do giá cả thị trường biến động bất thường; nhà, đất, các mặt hàng nông sản như cà phê, hồ tiêu lên xuống thất thường.
Xác định đúng nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu năm, nên sau khi có Chỉ thị của Viện trưởng VKSND tối cao về công tác của ngành Kiểm sát nhân dân năm 2012, VKSND tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng Kế hoạch công tác năm 2012, trong đó đã xác định nhiệm vụ trong tâm trong công tác này là: Viện kiểm sát hai cấp phải quán triệt đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ của Ngành và tập trung triển khai, thực hiện có hiệu quả công tác kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ, việc dân sự theo quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự; tham gia đầy đủ và thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của Kiểm sát viên tại các phiên tòa, phiên họp giải quyết các vụ, việc dân sự theo quy định của pháp luật. Tiếp tục nâng cao số lượng, chất lượng kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm; hạn chế thấp nhất các vụ, việc dân sự bị hủy do trách nhiệm Kiểm sát viên tham gia kiểm sát giải quyết vụ án. Trong kế hoạch công tác năm 2012, lãnh đạo VKSND tỉnh đã tiếp tục giao chỉ tiêu cụ thể cho Phòng 5 và các Viện kiểm sát huyện, thị xã, thành phố về số lượng, chất lượng kháng nghị án dân sự; theo đó, Phòng 5 phải kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm ít nhất 20 vụ; đối với mỗi Viện kiểm sát cấp huyện, phải kháng nghị phúc thẩm từ 01 đến 08 vụ (tùy vào địa bàn có ít hay nhiều án dân sự); kháng nghị phải được Toà xét xử, chấp nhận đạt tỷ từ 80% trở lên.
Để nâng cao hiệu quả, chất lượng, chủ động trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ, việc dân sự theo tinh thần của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, có hiệu lực từ ngày 01/01/2012, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã tổ chức tập huấn cho cả hai cấp kiểm sát về những nội dung Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự (ngay sau Hội nghị giao ban quý I/2012). Kết quả đã tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, về tổ chức thực hiện và việc chủ động trển khai công tác trong lĩnh vực này. Đặc biệt, từ khi có Chỉ thị số 04/CT-VKSTC-VPT1, ngày 17/5/2012 của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm các loại án dân sự, VKSND tỉnh đã có công văn chỉ đạo hai cấp Kiểm sát quán triệt và thực hiện tốt Chỉ thị.
Do làm tốt công tác kiểm sát và công tác chỉ đạo, điều hành, nên năm 2012, hai cấp kiểm sát đã ban hành 85 kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm và giám đốc thẩm (73 kháng nghị phúc thẩm, 12 kháng nghị giám đốc thẩm, tăng 15 kháng nghị so với năm 2011), riêng cấp tỉnh kháng nghị 37/20 vụ, vượt chỉ tiêu 17 vụ = 85% kế hoạch. Toà án đã xét xử 60 vụ (46 vụ phúc thẩm, 14 vụ giám đốc thẩm, cả án cũ năm 2011 chuyển qua), chấp nhận 58 vụ, đạt tỷ lệ 96,6%; trong đó: (46 vụ phúc thẩm, đạt tỷ lệ 95,6%; 14 vụ giám đốc thẩm, đạt tỷ lệ 93%); báo cáo VKSND tối cao kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm 01 vụ. Trong năm, đã có 13/15 VKSND huyện, thị xã, thành phố có kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, với tổng số 48 kháng nghị; hầu hết các đơn vị đã đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra.
Bên cạnh đó, VKSND tỉnh luôn quan tâm tới công tác hướng dẫn, chỉ đạo cấp huyện; kịp thời đề ra các biện pháp đổi mới trong công tác hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ đối với cấp huyện, đó là:
- Tăng cường thông báo rút kinh nghiệm về các dạng vi phạm của Tòa án, hàng quý tổng hợp những vụ án bị cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm sửa án hoặc hủy án của các huyện, thị xã, thành phố mà các đương sự có kháng cáo, nếu huyện nào có án bị sửa hoặc hủy mà Viện kiểm sát cùng cấp không phát hiện được để kháng nghị hoặc có văn bản đề nghị cấp tỉnh kháng nghị thì VKS tỉnh sẽ thông báo rút kinh nghiệm trong toàn Ngành. Trong năm qua, đã ban hành 14 bản thông báo rút kinh nghiệm để các Viện kiểm sát cấp huyện biết trong quá trình kiểm sát giải quyết các vụ, việc dân sự; đồng thời yêu cầu các Viện kiểm sát cấp huyện tổng hợp các loại vi phạm của Tòa án cùng cấp, để có cơ sở ban hành kiến nghị đối với Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh kịp thời chỉ đạo khắc phục vi phạm.
- Yêu cầu các Viện kiểm sát cấp huyện lập phiếu kiểm sát đối với 100% các bản án, quyết định của Tòa án nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát cấp huyện, kịp thời phát hiện những vi phạm của Tòa án để ban hành kháng nghị (nếu có vi phạm nghiêm trọng) hoặc tổng hợp những vi phạm để ban hành kiến nghị. Trong năm, hai cấp đã ban hành 43 kiến nghị (cấp tỉnh 09, cấp huyện 34, tăng 15 kiến nghị với năm 2011), về những vi phạm của Tòa án, như chậm gửi thông báo thụ lý vụ án, bản án, quyết định; chậm chuyển hồ sơ vụ án; vi phạm thời hạn chuẩn bị xét xử v.v… Các bản kiến nghị đều được Toà án chấp nhận và từng bước khắc phục vi phạm.
- Thường xuyên bám sát chỉ tiêu nghiệp vụ, đôn đốc, nhắc nhở, tạo điều kiện để các đơn vị hoàn thành tốt chỉ tiêu đã đề ra.
Điều đáng ghi nhận trong năm 2012, trước những diễn biến phức tạp của nhiều vụ vỡ nợ do làm ăn thua lỗ hoặc kinh doanh không hiệu quả có liên quan đến việc thế chấp tài sản trong các hợp đồng tín dụng của Ngân hàng, VKSND tỉnh đã phân tích, tổng hợp tình hình, làm rõ nguyên nhân, điều kiện và kịp thời ban hành kiến nghị đến Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Đắk Lắk về việc đề nghị chỉ đạo khắc phục vi phạm trong khởi kiện các vụ án dân sự. (Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản tiếp thu kiến nghị của VKSND tỉnh và chấn chỉnh hoạt động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh).
Tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, năm 2013, ngành KSND tỉnh Đắk Lắk xác định phương hướng, tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa công tác kiểm sát trong lĩnh vực dân sự, ngay từ đầu năm, phải quán triệt đầy đủ và tiếp tục thực hiện có hiệu quả Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi ở cả hai cấp kiểm sát, Chỉ thị số 04/CT-VKSTC-VPT1, ngày 17/5/2012 của Viện trưởng VKSND tối cao, đảm bảo thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Ngành theo đúng quy định của pháp luật, góp phần vào việc giải quyết đúng đắn các vụ, việc dân sự của Toà án; qua đó, các quyền và lợi ích của Nhà nước của công dân được tôn trọng và bảo vệ. Tin tưởng rằng, bước sang năm 2013, ngành KSND tỉnh Đắk Lắk sẽ tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, nhất trí, khắc phục mọi khó khăn, phát huy những ưu điểm, khắc phục những hạn chế, tồn tại, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ nói chung, công tác kiểm sát trong lĩnh vực dân sự nói riêng, để phục vụ có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của địa phương và xây dựng ngành KSND ngày càng vững mạnh./.