Nhằm nội luật hóa các quy định của Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em và tạo hành lang pháp lý xử lý những hành vi xâm hại đến trẻ em, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, trong đó, Bộ luật Hình sự năm 2015 đã quy định một tội danh mới là Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Điều 147). Tuy nhiên, quá trình áp dụng tội danh này trên thực tiễn đã bộc lộ một số hạn chế; đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Để khắc phục những khó khăn, thách thức đặt ra khi người bị buộc tội thực hiện quyền im lặng trong điều tra vụ án hình sự, bên cạnh việc quy định quyền im lặng của người bị buộc tội trong cảnh báo Miranda, hệ thống tư pháp hình sự Hoa Kỳ đồng thời thiết lập cơ chế thỏa thuận nhận tội, khuyến khích người bị buộc tội từ bỏ việc im lặng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.

Tách hành vi tham gia giao thông do ảnh hưởng của nồng độ cồn thành tội danh riêng để có sự phân hóa hình phạt tương xứng với hậu quả; cần có chính sách xử lý hình sự đối với trường hợp tái phạm nhiều lần việc tham gia giao thông trong tình trạng có sử dụng rượu, bia và các chất kích thích khác dù chưa có hậu quả xảy ra… là những đề xuất hoàn thiện pháp luật hình sự đối với hành vi vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông.

Tư pháp phục hồi được pháp luật New Zealand công nhận và điều chỉnh chủ yếu trong Đạo luật tuyên án năm 2002 (Sentencing Act 2002) và Đạo luật tố tụng hình sự năm 2011 (Criminal Procedure Act 2011). Mặc dù không được quy định trong một đạo luật riêng biệt, nhưng tư pháp phục hồi là một phần quan trọng trong quy trình tố tụng, đặc biệt trong trường hợp bị cáo nhận tội trước khi tuyên án.

Chuyển giao quyền yêu cầu là quy định trong phần nghĩa vụ, giúp các bên dịch chuyển quyền. Qua nghiên cứu quy định của pháp luật Anh, Hoa Kỳ liên quan đến chế định này, tác giả đưa ra kiến nghị nhằm bổ sung, hoàn thiện các quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015 như: Khái niệm, bản chất, căn cứ phát sinh, hệ quả pháp lý của chuyển giao quyền yêu cầu.

Hiện nay, phương thức thu hồi tài sản bất hợp pháp không qua thủ tục kết tội (Non-conviction based asset forfeiture - NCB) được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng, trong đó Vương quốc Anh đã đạt được những kết quả khả quan. Bài viết này, tác giả tập trung phân tích phương thức thu hồi tài sản bất hợp pháp không qua kết tội của Vương quốc Anh, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

Suy đoán vô tội được công nhận trên toàn thế giới bởi giá trị của nó trong việc bảo vệ quyền con người. Hiện nay, gần như không có quốc gia nào công khai bác bỏ nguyên tắc suy đoán vô tội. Nguyên tắc này được quy định dưới nhiều hình thức khác nhau. Việt Nam và Hungary là những quốc gia mà nguyên tắc suy đoán vô tội được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự.

Pháp luật Việt Nam hiện đã có những quy định mang tính gợi mở cho người sử dụng lao động áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ bí mật kinh doanh và công nghệ, song nhìn chung vẫn còn thiếu những quy định cụ thể về thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh trong quan hệ lao động. Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, tác giả kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam nhằm bảo vệ quyền lợi cho cả người sử dụng lao động và người lao động.

Khởi kiện dân sự để thu hồi tài sản tham nhũng là một lựa chọn thay thế khi thủ tục tố tụng hình sự không mang lại hiệu quả. Đây là biện pháp được pháp luật quốc tế khuyến nghị và sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia và mang lại những kết quả tích cực; đặc biệt là giúp thu hồi tài sản tham nhũng khi không thể kết án hình sự do người phạm tội chết trước khi bị kết án.

Tai biến y khoa xảy ra có khả năng làm phát sinh tranh chấp pháp lý giữa bệnh nhân, nhân viên y tế và cơ sở khám chữa bệnh. Pháp luật về bồi thường thiệt hại do tai biến y khoa đã được hoàn thiện đáng kể khi Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 có hiệu lực, tuy nhiên, vẫn còn một số bất cập. Từ việc nghiên cứu pháp luật Anh, tác giả đề xuất giải pháp hoàn thiện các quy định này nhằm tăng cường khả năng giải quyết các tranh chấp về y tế.

Ngày 07/01/2026, tại trụ sở VKSND tối cao đã diễn ra cuộc họp Hội đồng thẩm định Đề án “Nghiên cứu xây dựng, ứng dụng sơ đồ hóa quy trình thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành Kiểm sát nhân dân”. Đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Chủ tịch Hội đồng dự và chủ trì cuộc họp.

Trên cơ sở phân tích Điều L11-1 Bộ luật tư pháp hình sự người chưa thành niên Cộng hòa Pháp, bài viết cho thấy những điểm tiến bộ, những điểm tương đồng và khác biệt với quy định của pháp luật Việt Nam; từ đó gợi mở một số nội dung để hoàn thiện pháp luật Việt Nam.

Nghiên cứu pháp luật quốc tế và tham khảo kinh nghiệm lập pháp nước ngoài để hoàn thiện pháp luật Việt Nam về tịch thu tài sản không chứng minh được nguồn gốc là cần thiết và đáp ứng yêu cầu thực tiễn về thu hồi tài sản tham nhũng.

Theo pháp luật hiện hành thì quyền được thừa kế của cá nhân được sinh ra bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) sau thời điểm mở thừa kế đang bị hạn chế bởi một số quy định chưa rõ ràng. Để bảo đảm sự bình đẳng của cá nhân trong việc thừa kế, pháp luật dân sự cần sửa đổi theo hướng: Ghi nhận mối quan hệ cha mẹ cho con được sinh ra bằng kỹ thuật IVF sau thời điểm mở thừa kế như con đẻ khi thoả mãn một số điều kiện nhất định.

Từ kinh nghiệm của Pháp và Đức - hai quốc gia tiêu biểu trong Liên minh Châu Âu và cùng thuộc hệ thống pháp luật châu Âu lục địa, tác giả kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam về tội phạm môi trường, trong đó bao gồm việc mở rộng nguồn quy định tội phạm, hình phạt và sửa đổi, bổ sung một số điều trong Bộ luật Hình sự năm 2015.