Dá»± thảo Bá» luáºt Hình sá»± (sá»a Äá»i) Äã cÆ¡ bản phù hợp vá»i giai Äoạn phát triá»n má»i cá»§a Äất nưá»c và phù hợp vá»i Hiến pháp 2013, trong Äó chú trá»ng bảo vá» quyá»n con ngưá»i, quyá»n công dân...
Viá»n kiá»m sát nhân dân tá»nh Gia Lai
Äóng góp ý kiến và o Dá»± thảo Bá» luáºt hình sá»± (sá»a Äá»i)
Dá»± thảo Bá» luáºt Hình sá»± (sá»a Äá»i) Äã cÆ¡ bản phù hợp vá»i giai Äoạn phát triá»n má»i cá»§a Äất nưá»c và phù hợp vá»i Hiến pháp 2013, trong Äó chú trá»ng bảo vá» quyá»n con ngưá»i, quyá»n công dân. Dá»± thảo Äã ÄÆ°a ra 6 Äiá»m má»i, Äó là những ná»i dung sá»a Äá»i bá» sung Bá» luáºt hình sá»± góp phần bảo vá» và thá»±c hiá»n, thúc Äẩy sá»± phát triá»n ná»n kinh tế thá» trưá»ng Äá»nh hưá»ng xã há»i chá»§ nghÄ©a; thá» hiá»n tinh thần Äá» cao hiá»u quả phòng ngừa, tÃnh hưá»ng thiá»n cho viá»c xá» lý ngưá»i phạm tá»i, tôn trá»ng và Äảm bảo thá»±c thi Äầy Äá»§ quyá»n con ngưá»i, quyá»n công dân ÄÆ°á»£c ghi nháºn; thá» hiá»n tinh thần Äá»i má»i quan niá»m vá» tá»i phạm và hình phạt, vá» cÆ¡ sá» trách nhiá»m hình sá»± Äá»ng thá»i khắc phục những bất cáºp, hạn chế trong Äấu tranh phòng chá»ng tá»i phạm; ná»i luáºt hóa các quy Äá»nh có liên quan cá»§a Äiá»u ưá»c quá»c tế mà Viá»t Nam là thà nh viên, góp phần tÄng cưá»ng hợp tác quá»c tế trong Äấu tranh phòng chá»ng tá»i phạm; tÄng cưá»ng Äấu tranh phòng chá»ng tham nhÅ©ng Äá»ng thá»i thá» hiá»n chÃnh sách xá» lý Äá»i vá»i những ngưá»i có hà nh vi tham nhÅ©ng nhưng Äã chá»§ Äá»ng khai báo trưá»c khi bá» phát giác, khắc phục háºu quả cá»§a hà nh vi phạm tá»i.
Thá»±c hiá»n ý kiến chá» Äạo cá»§a Viá»n trưá»ng VKSND tá»i cao, Viá»n trưá»ng VKSND tá»nh Gia Lai Äã chá» Äạo các phòng nghiá»p vụ và VKSND huyá»n, thá» xã, thà nh phá» tá» chức nghiên cứu Dá»± thảo Bá» luáºt Hình sá»± (sá»a Äá»i), tiến hà nh há»p cÆ¡ quan, ÄÆ¡n vá» Äá» thảo luáºn, góp ý. Vá»i hình thức tá» chức 11 cuá»c há»p cá»§a các phòng thuá»c VKS tá»nh và 17 cuá»c há»p cá»§a các VKSND cấp huyá»n Äá» lấy ý kiến cá»§a táºp thá» cán bá», công chức, ngưá»i lao Äá»ng VKSND hai cấp. Các cuá»c há»p nà y Äã lấy ý kiến cá»§a 289/289 cán bá», công chức, ngưá»i lao Äá»ng Äang công tác tại VKSND hai cấp tá»nh Gia Lai.
Má»t sá» ná»i dung Äóng góp và o dá»± thảo Bá» luáºt hình sá»± (sá»a Äá»i) cá»§a VKSND tá»nh Gia Lai như sau:
Những sá»a Äá»i, bá» sung cá»§a dá»± thảo Bá» luáºt Hình sá»± (sá»a Äá»i) thuá»c phần chung:
Khoản 5 Äiá»u 3 BLHS (sá»a Äá»i):
Cần quy Äá»nh cụ thá» như thế nà o là âtrưá»ng hợp Ãt nghiêm trá»ngâ. Lý do: Quy Äá»nh nà y sẽ dẫn Äến cách hiá»u và áp dụng khác nhau vá» viá»c xác Äá»nh như thế nà o là âtrưá»ng hợp Ãt nghiêm trá»ngâ. Bá» luáºt hình sá»± quy Äá»nh 04 loại tá»i phạm trong Äó có âTá»i phạm Ãt nghiêm trá»ngâ. Äá» bảo Äảm áp dụng pháp luáºt thá»ng nhất trên thá»±c tiá»
n Äá» nghá» sá»a Äá»i cụm từ âtrưá»ng hợp Ãt nghiêm trá»ngâ thà nh âTá»i phạm Ãt nghiêm trá»ngâ.
Äiá»u 51 BLHS (sá»a Äá»i).
Äiá»m q khoản 1 Äiá»u 51quy Äá»nh: âNgưá»i phạm tá»i tá»± thú hoặc Äầu thúâ là tình tiết giảm nhẹ trách nhiá»m hình sá»±. Viá»c quy Äá»nh như trên sẽ không công bằng, Äá»i vá»i những trưá»ng hợp ngưá»i phạm tá»i bá» trá»n và Äã có quyết Äá»nh truy nã, biết sẽ không thá» trá»n tránh ÄÆ°á»£c nên vá» trình diá»n, Äầu thú trưá»c cÆ¡ quan pháp luáºt, viá»c quy Äá»nh như váºy sẽ dẫn Äến nhiá»u trưá»ng hợp áp dụng tùy tiá»n. Do Äó, cần quy Äá»nh trưá»ng hợp ngưá»i phạm tá»i ra tá»± thú là tình tiết giảm nhẹ quy Äá»nh tại khoản 1 Äiá»u 51 BLHS (sá»a Äá»i), còn tình tiết ângưá»i phạm tá»i Äầu thúâ sẽ ÄÆ°a và o tình tiết giảm nhẹ theo Khoản 2 Äiá»u 51 BLHS (sá»a Äá»i).
Äiá»m g Khoản 1 Äiá»u 51:Phạm tá»i chưa gây thiá»t hại hoặc gây thiá»t hại không lá»n. Äây là tình tiết giữ nguyên cá»§a Äiá»m g khoản 1 Äiá»u 46 BLHS hiá»n hà nh. Thá»±c tiá»
n áp dụng vá» âgây thiá»t hại không lá»nâ rất không thá»ng nhất viá»c xác Äá»nh mức Äá» thiá»t hại váºt chất như thế nà o là không lá»n. Hưá»ng dẫn tại Nghá» quyết 01/2006 cá»§a Há»i Äá»ng thẩm phán TANDTC có xác Äá»nh âGây thiá»t hại không lá»n là khi tá»i phạm Äã thá»±c hiá»n nhưng thiá»t hại xảy ra nhá» hÆ¡n thiá»t hại mà ngưá»i phạm tá»i mong muá»n và ngoà i ý muá»n chá»§ quan cá»§a ngưá»i phạm tá»i. Vá»i tinh thần nà y thì tình tiết nà y rất tùy nghi và có thỠáp dụng hầu hết má»i tá»i phạm dù háºu quả lá»n Äến Äâu. Nhưng chá» cần ngưá»i pham tá»i cho rằng ý muá»n lá»n hÆ¡n háºu quả Äã xảy ra. Vì váºy Äá» nghá» bá» tình tiết âGây thiá»t hại không lá»nâ và Äiá»m g khoản 1 Äiá»u 51 Dá»± thảo sẽ là âPhạm tá»i nhưng chưa gây thiá»t hạiâ.
Äiá»m r khoản 1 Äiá»u 51: Ngưá»i phạm tá»i thà nh khẩn khai báo hoặc Än nÄn há»i cải â Như váºy dá»± thảo á» Äiá»m nà y xác Äá»nh dứt khoát hai tình tiết giảm nhẹ là thà nh khẩn khai báo hoặc Än nÄn há»i cải. á» tình tiết: âÄn nÄn há»i cảiâ theo hưá»ng dẫn cá»§a Nghá» quyết 01/2006 Há»i Äá»ng thẩm phán TANDTC là âÄn nÄn há»i cải là trưá»ng hợp sau khi thá»±c hiá»n tá»i phạm, ngưá»i phạm tá»i thá» hiá»n sá»± cắn rức, dà y vò lương tâm vá» tá»i lá»i cá»§a mình không chá» bằng lá»i nói mà còn phải bằng những hà nh Äá»ng, viá»c là m cụ thá» chứng minh viá»c mình muá»n sá»a chữa cải tạo thà nh ngưá»i tá»t; bù Äắp những tá»n thất, thiá»t hại do hà nh vi phạm tá»i cá»§a mình gây raâ Như váºy á» tình tiết nà y Äặt ra là phải bằng lá»i nói Äi cùng vá»i viá»c là m cụ thá» Äá» chứng tá» ngá»i phạm tá»i tá» ra âÄn nÄn há»i cảiâ. Và cÆ¡ sá» quan trá»ng nhất Äá» xác Äá»nh ngưá»i phạm tá»i tháºt sá»± Än nÄn há»i cải hay không là Ỡviá»c là m. Có nhiá»u viá»c là m thá» hiá»n Äiá»u nà y ÄÆ°á»£c quy Äá»nh á» những tình tiết giảm nhẹ cụ thá» như: Ngưá»i phạm tá»i Äã ngÄn chặn hoặc là m giảm bá»t tác hại cá»§a tá»i phạm (Äiá»m a khoản 1 Äiá»u 51); Ngưá»i phạm tá»i tá»± nguyá»n sá»a chữa, bá»i thưá»ng thiá»t hại hoặc khắc phục háºu quả (Äiá»m b khoản 1 Äiá»u 51); Ngưá»i phạm tá»i thà nh khẩn khai báo (Äiá»m r khoản 1 Äiá»u 51); Ngưá»i phạm tá»i tá»± thú hoặc Äầu thú (Äiá»m q khoản 1 Äiá»u 51); Ngưá»i phạm tá»i tÃch cá»±c giúp Äỡ quan có trách nhiá»m phát hiá»n hoặc Äiá»u tra tá»i phạm (Äiá»m s khoản 1 Äiá»u 51); Ngưá»i phạm tá»i Äã láºp công chuá»c tá»i (Äiá»m t khoản 1 Äiá»u 51).
Thá»±c tiá»
n áp dụng tình tiết nà y á» Äiá»m p khoản 1 Äiá»u 46 BLHS hiá»n hà nh cÅ©ng thá» hiá»n rất nhiá»u bất cáºp, quan Äiá»m không thá»ng nhất. Hầu hết tùy thuá»c quan Äiá»m chá»§ quan. Dẫn Äến viá»c xá» lý tá»i phạm không nghiêm minh, thiếu công bằng. Äá» nghá» không quy Äá»nh tình tiết âÄn nÄn há»i cảiâ là tình tiết giảm nhẹ thuá»c khoản 1 Äiá»u 51 Dá»± thảo và Äiá»m r khoản 1 Äiá»u 51 Dá»± thảo có ná»i dung là â Ngưá»i phạm tá»i thà nh khẩn khai báoâ.
Khoản 1 Äiá»u 54 BLHS (sá»a Äá»i) quy Äá»nh vá» quyết Äá»nh hình phạt dưá»i mức thấp nhất cá»§a khung hình phạt ÄÆ°á»£c áp dụng. Viá»c quy Äá»nh như trên là thá» hiá»n sá»± khoan há»ng cá»§a pháp luáºt và có lợi cho bá» can, bá» cáo. Tuy nhiên, quy Äá»nh như váºy sẽ dẫn Äến nhiá»u bất cáºp vì áp dụng tùy tiá»n, không có tÃnh rÄn Äe. Do Äó cần sá»a Äá»i theo hưá»ng khi ngưá»i phạm tá»i có Ãt nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy Äá»nh tại khoản 1 Äiá»u 51 và kèm theo Äiá»u kiá»n không có tình tiết tÄng nặng trách nhiá»m hình sá»± và ngưá»i phạm tá»i có nhân thân tá»t má»i ÄÆ°á»£c hưá»ng mức hình phạt dưá»i mức thấp nhất cá»§a khung hình phạt ÄÆ°á»£c áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liá»n ká» nhẹ hÆ¡n cá»§a Äiá»u luáºt.
Äiá»u 56 BLHS (sá»a Äá»i) quy Äá»nh vá» tá»ng hợp hình phạt cá»§a nhiá»u bản án. Cần bá» sung thêm cấp có thẩm quyá»n tá»ng hợp bản án. Theo Äó, nên quy Äá»nh cấp nà o xét xá» thì cấp Äó ÄÆ°á»£c tá»ng hợp bản án, vì theo quy Äá»nh cÅ© bản án cÅ© có mức án từ 15 nÄm tù Äến tù chung thân thì cấp xét xá» phúc thẩm sẽ tá»ng hợp, như váºy nên chÄng Äá» cấp xét xá» sÆ¡ thẩm tá»ng hợp hình phạt cá»§a nhiá»u bản án sẽ giảm bá»t thá»§ tục.
2. Những sá»a Äá»i, bá» sung cá»§a dá»± thảo Bá» luáºt hình sá»± (sá»a Äá»i) thuá»c phần các tá»i phạm cụ thá»:
Äiá»u 123. Tá»i giết ngưá»i (sá»a Äá»i)
Tại Äiá»m g khoản 2 quy Äá»nh: âBằng phương pháp có khả nÄng là m chết nhiá»u ngưá»iâ. Äá» nghá» sá»a lại là : âBằng phương pháp có khả nÄng là m chết từ hai ngưá»i trá» lênâ. Lý do: Bảo Äảm sá»± thá»ng nhất vá»i quy Äá»nh tương tá»± trong Dá»± thảo và các quy Äá»nh tại Phần chung cá»§a Bá» luáºt.
Tại Äiá»m a khoản 2 và Äiá»m Ä khoản 3: âGiết ngưá»i Äang thi hà nh công vụ hoặc vì lý do công vụ cá»§a nạn nhânâ. Dá»± thảo nêu á» cả hai khung hình phạt: Äiá»m a khoản 2 có khung hình phạt từ 12 nÄm Äến 20 nÄm; Äiá»m d khoản 3 có khung hình phạt từ 20 nÄm, tù chung thân hoặc tá» hình. Như váºy là có sá»± trùng Äiá»u kiá»n, không dứt khoát. Äá» nghá» bá» tình tiết nà y á» Äiá»m Ä khoản 3 Äiá»u 123. Chá» quy Äá»nh á» Äiá»m a khoản 2 Äiá»u 123.
Äiá»u 132. Tôi Äe dá»a giết ngưá»i (sá»a Äá»i)
Tại khoản 1: Äá» nghá» sá»a Äá»i mức cao nhất cá»§a khung hình phạt từ âÄến 02 nÄmâ thà nh âÄến 03 nÄmâ như quy Äá»nh hiá»n hà nh sẽ Äảm bảo tÃnh rÄn Äe, phòng ngừa tá»i phạm, cụ thá»: â1. Ngưá»i nà o Äe dá»a giết ngưá»i, nếu có cÄn cứ là m cho ngưá»i bá» Äe dá»a lo sợ rằng viá»c Äe dá»a nà y sẽ ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n, thì bá» phạt cải tạo không giam giữ Äến 03 nÄm hoặc phạt tù từ 03 tháng Äến 03 nÄmâ.
Äiá»u 133. Tá»i cỠý gây thương tÃch hoặc gây tá»n hại cho sức khá»e cá»§a ngưá»i khác (sá»a Äá»i)
Tại Äiá»m b khoản 1: Äá» nghá» bá» cụm từ âa-xit sunfuricâ, trong tình tiết nà y chá» cần quy Äá»nh âDùng hóa chất nguy hiá»m gây thương tÃch hoặc gây tá»n hại cho sức khá»e ngưá»i khácâ là Äảm bảo mang tÃnh bao hà m tất cả các loại hóa chất nguy hiá»m trong Äó có a-xit sunfuric và hóa chất nguy hiá»m khác.
Tại Äiá»m e khoản 1 Äiá»u 133 Tá»i cỠý gây thương tÃch hoặc gây tá»n hại cho sức khá»e cá»§a ngưá»i khác (sá»a Äá»i) quy Äá»nh: Äá»i vá»i trẻ em, phụ nữ Äang có thai, ngưá»i già yếu, á»m Äau hoặc ngưá»i khác không có khả nÄng tá»± vá»; cần ÄÆ°á»£c sá»a Äá»i từ âgià yếuâ thà nh ângưá»i từ 70 tuá»i trá» lênâ. Äiá»u nà y cÅ©ng phù hợp vá»i những những quy Äá»nh chung cá»§a Bá» luáºt ÄÆ°á»£c thá»ng nhất. Äảm bảo tÃnh dá»
hiá»u cụ thá». Tương tá»± như trên thì tại Äiá»m a khoản 2 cá»§a Äiá»u 139 BLHS sá»a Äá»i cÅ©ng thay từ ângưá»i già â thà nh ângưá»i từ 70 tuá»i trá» lênâ.
Tại khoản 2 Äá» nghá» sá»a Äá»i âÄiá»m mâ thà nh âÄiá»m nâ; tại khoản 3 Äá» nghá» sá»a Äá»i Äiá»m âkâ thà nh âÄiá»m nâ vì tất cả các tình tiết ÄÆ°á»£c quy Äá»nh từ Äiá»m a Äến Äiá»m n khoản 1 Äá»u thá» hiá»n tÃnh chất, mức Äá» nguy hiá»m cá»§a hà nh vi phạm tá»i vì váºy cần ÄÆ°á»£c quy Äá»nh là tình tiết Äá»nh khung trong trưá»ng hợp tá»· lá» tá»n thương cÆ¡ thá» từ 11 % Äến 30 % (tại khoản 2) và từ 31 % Äến 60 % (tại khoản 3), cụ thá»:
2. Phạm tá»i gây thương tÃch hoặc gây tá»n hại cho sức khá»e cá»§a ngưá»i khác mà tá»· lá» tá»n thương cÆ¡ thá» từ 31 % Äến 60 % hoặc từ 11 % Äến 30 % nhưng thuá»c má»t trong các trưá»ng hợp quy Äá»nh tại các Äiá»m từ Äiá»m a Äến Äiá»m n khoản 1 Äiá»u nà y....
3. Phạm tá»i gây thương tÃch hoặc gây tá»n hại cho sức khá»e cá»§a ngưá»i khác mà tá»· lá» tá»n thương cÆ¡ thá» từ 60 % trá» lên nếu không thuá»c trưá»ng hợp quy Äá»nh tại Äiá»m b khoản 4 Äiá»u nà y hoặc dẫn Äến chết ngưá»i hoặc từ 31 % Äến 60 % nhưng thuá»c má»t trong các trưá»ng hợp quy Äá»nh tại các Äiá»m từ Äiá»m a Äến Äiá»m n khoản 1 Äiá»u nà y....â
Äiá»u 141. Tá»i hiếp dâm trẻ em (sá»a Äá»i)
Tại Äiá»m b khoản 1: viá»c quy Äá»nh hà nh vi âGiao cấu hoặc thá»±c hiá»n hà nh vi quan há» tình dục khác vá»i trẻ em dưá»i 13 tuá»iâ trong khung hình phạt có mức cao nhất là â15 nÄmâ là không phù hợp, vì hiá»n nay tÃnh chất cá»§a các vụ hiếp dâm trẻ em, Äặc biá»t là trẻ em dưá»i 13 tuá»i là Äá» tuá»i chưa phát triá»n hoà n thiá»n vá» tâm, sinh lý Äã Äến mức nghiêm trá»ng, báo Äá»ng vá» sá»± xuá»ng cấp Äạo Äức, nhiá»u vụ án gây phẫn ná», gây bức xúc, nhức nhá»i trong dư luáºn, ảnh hưá»ng không nhá» Äến tráºt tá»± vÄn hóa-xã há»i trong cá»ng Äá»ng. Vì váºy, Äá» nghá» sá»a Äá»i quy Äá»nh hà nh vi âGiao cấu hoặc thá»±c hiá»n hà nh vi quan há» tình dục khác vá»i trẻ em dưá»i 13 tuá»iâ trong khung hình phạt có mức cao nhất là tá» hình như quy Äá»nh hiá»n hà nh, Äảm bảo tÃnh rÄn Äe Äá»i vá»i loại tá»i phạm nà y.
Äiá»u 154. Tá»i là m nhục ngưá»i khác (sá»a Äá»i) và Äiá»u 155. Tá»i vu khá»ng (sá»a Äá»i)
Tại khoản 1 Äiá»u 154 và khoản 2 Äiá»u 155: Äá» nghá» bá» sung hình phạt tù có thá»i hạn âphạt tù từ 03 tháng Äến 02 nÄmâ như quy Äá»nh hiá»n hà nh, cụ thá»:
âÄiá»u 154. Tá»i là m nhục ngưá»i khác (sá»a Äá»i)
1. Ngưá»i nà o xúc phạm nghiêm trá»ng nhân phẩm, danh dá»± cá»§a ngưá»i khác, thì bá» phạt tiá»n từ 10.000.000 Äá»ng Äến 50.000.000 Äá»ng hoặc cải tạo không giam giữ Äến 02 nÄm hoặc phạt tù từ 03 tháng Äến 02 nÄm.â
âÄiá»u 155. Tá»i vu khá»ng (sá»a Äá»i)
1. Ngưá»i nà o bá»a Äặt, loan truyá»n những Äiá»u biết rõ là bá»a Äặt nhằm xúc phạm danh dá»± hoặc gây thiá»t hại Äến quyá»n, lợi Ãch hợp pháp cá»§a ngưá»i khác hoặc bá»a Äặt là ngưá»i khác phạm tá»i và tá» cáo há» trưá»c cÆ¡ quan có thẩm quyá»n, thì bá» phạt tiá»n từ 10.000.000 Äá»ng Äến 50.000.000 Äá»ng hoặc cải tạo không giam giữ Äến 02 nÄm hoặc phạt tù từ 03 tháng Äến 02 nÄm.â
Äiá»u 166. Tá»i xâm phạm quyá»n tá»± do ngôn luáºn, tá»± do báo chÃ, tiếp cáºn thông tin, quyá»n biá»u tình cá»§a công dân (má»i)
Tại khoản 1: Äá» nghá» bá» sung cụm từ âtheo quy Äá»nh cá»§a pháp luáºtâ sau cụm từ âcác quyá»n tá»± do, dân chá»§ khác cá»§a công dânâ, cụ thá»:
â1. Ngưá»i nà o cản trá» công dân thá»±c hiá»n quyá»n tá»± do ngôn luáºn, tá»± do báo chÃ, tiếp cáºn thông tin, quyá»n biá»u tình và các quyá»n tá»± do, dân chá»§ khác cá»§a công dân theo quy Äá»nh cá»§a pháp luáºt nếu không thuá»c trưá»ng hợp quy Äá»nh tại các Äiá»u 156, 157, 158, 159, 162, 163, 164 và 165 cá»§a Bá» luáºt nà y, thì bá» phạt cải tạo không giam giữ Äến 02 nÄm hoặc phạt tù từ 03 tháng Äến 02 nÄm.â
Äiá»u 172. Tá»i trá»m cắp tà i sản (sá»a Äá»i)
Tại Äiá»m d khoản 1: viá»c quy Äá»nh tình tiết âTà i sản bá» trá»m cắp là phương tiá»n kiếm sá»ng chÃnh cá»§a ngưá»i bá» hại và gia Äình há» hoặc có giá trá» Äặc biá»t vá» mặt tinh thần Äá»i vá»i ngưá»i bá» hại và gia Äình há».â là cần thiết và phù hợp vá»i thá»±c tế cuá»c sá»ng vì có những tà i sản không thá» chá» Äánh giá bằng giá trá» váºt chất. Tuy nhiên, Äây sẽ là quy Äá»nh gây khó khÄn cho cÆ¡ quan tá» tụng bá»i trong các trưá»ng hợp nà y sẽ rất khó chứng minh ÄÆ°á»£c Äiá»u kiá»n cần và Äá»§ Äá» kết tá»i ngưá»i vi phạm, vô tình tạo ra sá»± tùy tiá»n trong xá» lý. Vì váºy, Äá» nghá» cần có hưá»ng dẫn cụ thá» thế nà o là tà i sản là âphương tiá»n kiếm sá»ng chÃnhâ? hoặc âcó giá trá» Äặc biá»t vá» mặt tinh thầnâ? Äá» tránh sá»± tùy tiá»n khi áp dụng.
Äiá»u 174. Tá»i lạm dụng tÃn nhiá»m chiếm Äoạt tà i sản (sá»a Äá»i)
Tại Äiá»m b khoản 1 viá»c quy Äá»nh tình tiết âmặc dù có khả nÄng trả lại tà i sản Äóâ là không cần thiết, vì trong Äiá»u luáºt Äã quy Äá»nh viá»c ngưá»i phạm tá»i âcá» tình không trả lại tà i sảnâ Äã thá» hiá»n ý thức chá»§ quan cá»§a ngưá»i phạm tá»i trong viá»c chiếm Äoạt tà i sản, vì váºy Äá» nghá» bá» tình tiết âmặc dù có khả nÄng trả lại tà i sản Äóâ trong quy Äá»nh nà y.
Äiá»m b khoản 2 Äiá»u 177 BLHS (sá»a Äá»i) quy Äá»nh vá» tình tiết dùng chất ná», chất cháy, hóa chất cá»§a tá»i Há»§y hoại tà i sản hoặc cỠý là m hư há»ng tà i sản cá»§a ngưá»i khác, cần quy Äá»nh cụ thá» hÆ¡n hóa chất gì, vì trên thá»±c tế có rất nhiá»u loại hóa chất, có loại gây cháy cÅ©ng có loại không gây cháy.
Äiá»u 181. Tá»i vi phạm chế Äá» má»t vợ, má»t chá»ng (sá»a Äá»i)
Äá» nghá» ÄÆ°a quy Äá»nh tại Äiá»m c khoản 1 âÄã bá» xá» phạt vi phạm hà nh chÃnh vá» hà nh vi nà y mà còn vi phạmâ và o cấu thà nh cÆ¡ bản cá»§a Äiá»u luáºt nà y và sá»a Äá»i quy Äá»nh tại khoản 2 thà nh má»t trong những cấu thà nh cÆ¡ bản cá»§a Äiá»u luáºt, cụ thá»: âÄiá»u 181. Tá»i vi phạm chế Äá» má»t vợ, má»t chá»ng (sá»a Äá»i)
Ngưá»i nà o Äang có vợ, có chá»ng mà kết hôn hoặc chung sá»ng như vợ chá»ng vá»i ngưá»i khác hoặc ngưá»i chưa có vợ, chưa có chá»ng mà kết hôn hoặc chung sá»ng như vợ chá»ng vá»i ngưá»i mà mình biết rõ là Äang có chá»ng, có vợ, Äã bá» xá» phạt vi phạm hà nh chÃnh mà còn vi phạm và thuá»c má»t trong các trưá»ng hợp sau Äây, thì bá» phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ Äến má»t nÄm hoặt phạt tù từ 06 tháng Äến 03 nÄm:
a) Là m cho quan há» hôn nhân cá»§a má»t hoặc hai bên dẫn Äến ly hôn;
b) Là m cho vợ, chá»ng hoặc con cá»§a má»t trong hai bên tá»± sát;
c) Äã có quyết Äá»nh cá»§a Tòa án há»§y viá»c kết hôn hoặc buá»c phải chấm dứt viá»c chung sá»ng như vợ chá»ng trái vá»i chế Äá» má»t vợ, má»t chá»ng mà vẫn duy trì quan há» Äó.â
Äiá»u 245, 246, 247, 248quy Äá»nh các Tá»i tà ng trữ trái phép, váºn chuyá»n trái phép, mua bán trái phép, chiếm Äoạt cây giá»ng cây thuá»c phiá»n, cây côca, cây cần sa hoặc cây giá»ng các loại cây khác có chứa chất ma túy:
Thá»ng nhất Äá»ng ý vá»i phương án 1, viá»c quy Äá»nh các tá»i danh nà y là cần thiết vì thá»±c tế hiá»n nay các hà nh vi lưu hà nh cây giá»ng cây thuá»c phiá»n, cây côca, cây cần sa...á» khu vá»±c miá»n núi phÃa bắc diá»
n ra thưá»ng xuyên nhưng không có chế tà i Äá» xá» lý dẫn Äến không có tÃnh rÄn Äe Äá» phòng ngừa, ngÄn chặn Äá»i vá»i hà nh vi nà y, vì váºy tình trạng trá»ng trái phép các loại cây nà y á» nưá»c ta Äang có diá»
n biến phức tạp bá»i phạm vi ngà y cà ng má» rá»ng, Äá»a bà n trá»ng ngà y cà ng xa xôi, hẻo lánh; Äá»i tượng trá»ng các loại cây nà y có nhiá»u cách thức tinh vi hÆ¡n Äá» Äá»i phó vá»i các cÆ¡ quan chức nÄng. Äiá»u Äáng nói là tình trạng nà y không chá» á» miá»n núi mà còn diá»
n ra ngay cả khu vá»±c Äá»ng bằng, tháºm chà Ỡcác thà nh phá» lá»n cÅ©ng xuất hiá»n nhiá»u trưá»ng hợp trá»ng cần sa ngay tại nhà , gây nguy hại cho xã há»i.
Äiá»u 330. Tá»i xâm phạm thi thá», má» mả, hà i cá»t (sá»a Äá»i)
Äá» nghá» bá» sung hình phạt bá» sung là hình phạt tiá»n âtừ 5.000.000 Äá»ng Äến 30.000.000 Äá»ngâ trong tá»i danh nà y, vì các hà nh vi xâm phạm thi thá», má» mả, hà i cá»t như: chiếm Äoạt những Äá» váºt Äá» á» trong má», trên má» (và dụ: tượng nhà má» á» khu vá»±c Tây nguyên) có mục ÄÃch vụ lợi cá nhân vì váºy khi xá» lý Äá»i vá»i tá»i phạm nà y cần thiết phải quy Äá»nh hình phạt bá» sung là hình phạt tiá»n Äá» có tÃnh rÄn Äe cao hÆ¡n, cụ thá»:
âÄiá»u 330. Tá»i xâm phạm thi thá», má» mả, hà i cá»t
...
3. Ngưá»i phạm tá»i còn có thá» bá» phạt tiá»n từ 5.000.000 Äá»ng Äến 30.000.000 Äá»ng.â
Äiá»u 332. Tá»i Äánh bạc (sá»a Äá»i)
Äá» nghá» sá»a Äá»i mức tiá»n Äánh bạc âtừ 5.000.000 Äá»ngâ vẫn giữ nguyên như quy Äá»nh hiá»n hà nh là âtừ 2.000.000 Äá»ngâ, vì viá»c quy Äá»nh mức tiá»n Äánh bạc âtừ 2.000.000 Äá»ngâ Äá» truy cứu trách nhiá»m hình sá»± Äá»i vá»i tá»i danh nà y là phù hợp, viá»c quy Äá»nh tÄng mức tiá»n Äánh bạc lên â5.000.000 Äá»ngâ sẽ dẫn Äến gia tÄng hà nh vi Äánh bạc nhưng không Äá»§ Äá»nh lượng Äá» truy cứu trách nhiá»m hình sá»±, do Äó không có tÃnh rÄn Äe phòng ngừa tá»i phạm.
Äiá»u 355. Tá»i vi phạm các quy Äá»nh vá» quản lý nhà Ỡ(sá»a Äá»i)
Äá» nghá» bá» sung quy Äá»nh âÄã bá» xá» phạt hà nh chÃnh vá» hà nh vi nà y hoặc Äã bá» kết án vá» tá»i nà y, chưa ÄÆ°á»£c xóa án tÃch mà còn vi phạmâ và o cấu thà nh cÆ¡ bản cá»§a Äiá»u luáºt tại khoản 1, cụ thá»:
â1. Ngưá»i nà o chiếm dụng nhà Ỡdo Nhà nưá»c quản lý, Äã bá» xá» phạt hà nh chÃnh vá» hà nh vi nà y hoặc Äã bá» kết án vá» tá»i nà y, chưa ÄÆ°á»£c xóa án tÃch mà còn vi phạm, thì bá» phạt tiá»n từ 10.000.000 Äá»ng Äến 100.000.000 Äá»ng, phạt cải tạo không giam giữ Äến 02 nÄm hoặc phạt tù từ 03 tháng Äến 01 nÄm.â
Äiá»u 365. Khái niá»m tá»i phạm vá» chức vụ (sá»a Äá»i)
Tại khoản 4: Äá» nghá» sá»a Äá»i cụm từ âNhà nưá»câ bằng cụm từ âHá» thá»ng chÃnh trá»â, cụ thá»:
â4. Các tá»i phạm vá» chức vụ thuá»c khu vá»±c ngoà i Há» thá»ng chÃnh trá» tại Chương nà y bao gá»m các tá»i: tham ô tà i sản, nháºn há»i lá», ÄÆ°a há»i lá» và môi giá»i há»i lá».â
Äiá»u 369. Tá»i lợi dụng chức vụ, quyá»n hạn trong khi thi hà nh công vụ (sá»a Äá»i)
Tại khoản 1: Äá» nghá» bá» sung cụm từ âhoặc Äá»ng cÆ¡ cá nhân khácâ và o sau cụm từ âNgưá»i nà o vì vụ lợi....â, cụ thá»:
â1. Ngưá»i nà o vì vụ lợi hoặc Äá»ng cÆ¡ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyá»n hạn là m trái công vụ gây thiá»t hại cho lợi Ãch cá»§a Nhà nưá»c, cá»§a xã há»i, quyá»n, lợi Ãch hợp pháp cá»§a ngưá»i khác...â
Äiá»u 370. Tá»i lạm quyá»n trong khi thi hà nh công vụ (sá»a Äá»i)
Tại khoản 1: Äá» nghá» bá» sung cụm từ âhoặc Äá»ng cÆ¡ cá nhân khácâ và o sau cụm từ âNgưá»i nà o vì vụ lợi....â; và Äá» nghá» sá»a Äá»i cụm từ âlà m tráiâ bằng cụm từ âtrong khi thi hà nhâ, cụ thá»:
â1. Ngưá»i nà o vì vụ lợi hoặc Äá»ng cÆ¡ cá nhân khác mà vượt quá quyá»n hạn cá»§a mình trong khi thi hà nh công vụ gây thiá»t hại cho lợi Ãch cá»§a Nhà nưá»c, cá»§a xã há»i, quyá»n, lợi Ãch hợp pháp cá»§a cá nhân....â
Äiá»u 375. Tá»i vô ý là m lá» bà máºt công tác; tá»i là m mất tà i liá»u bà máºt công tác (sá»a Äá»i)
Tại khoản 1: Äá» nghá» sá»a Äá»i cụm từ ârất nghiêm trá»ng hoặc Äặc biá»t nghiêm trá»ngâ bằng cụm từ âtùy theo tÃnh chất, mức Äá»â, cụ thá»:
â1. Ngưá»i nà o vô ý là m lá» bà máºt công tác hoặc là m mất tà i liá»u bà máºt công tác gây háºu quả nghiêm trá»ng, tùy theo tÃnh chất, mức Äá», nếu không thuá»c trưá»ng hợp quy Äá»nh tại Äiá»u 350 cá»§a Bá» luáºt nà y....â
Vá» ngôn ngữ diá»
n Äạt và kỹ thuáºt xây dá»±ng cá»§a các quy Äá»nh cá»§a dá»± thảo Bá» luáºt hình sá»± (sá»a Äá»i).
Dá»± thảo Bá» luáºt hình sá»± (sá»a Äá»i) Äã sá» dụng ngôn ngữ diá»
n Äạt và kÄ© thuáºt xây dá»±ng Äúng theo thuáºt ngữ pháp lý, do Äó ÄÆ¡n vá» thá»ng nhất vá»i Dá»± thảo.
Tuy nhiên, hầu hết các khung hình phạt ÄÆ°á»£c xây dá»±ng có khoảng cách quá rá»ng giữa mức hình phạt Äầu và cuá»i khung. Nên quá trình áp dụng cÅ©ng thông thoáng, thuáºn lợi nhưng cÅ©ng dẫn Äến phát sinh tiêu cá»±c không âkiá»m soátâ ÄÆ°á»£c. TÃnh nghiêm minh cá»§a pháp luáºt, nguyên tắc bình Äẳng, công bằng khó ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n. Äá» nghá» ban soạn thảo xem xét viá»c thiết kế tÄng thêm sá» khung hình phạt trong má»i Äiá»u luáºt Äá» thu hẹp khoảng cách hình phạt trong cùng má»t khung. Ngoà i ra, má»t sá» thuáºt ngữ như nhiá»u lần, nhiá»u ngưá»i thì nên cụ thá» hóa luôn là hai lần, hai ngưá»i trá» lên cho thá»ng nhất chung.
TH (biên táºp)